Van den Berg Family in South Africa

Origin of the van den Berg Family

Berg is the name of a County in the corner of Gelderland that included Heerenberg, as well as an area, now inside Germany, of which Emmerich formed a part.

Apparently this County resulted from the subdivision of the County of Zutphen, and the first known holder was Constantinus de Monti (or van den Berg), who was first mentioned in the year 1064.

Initially the Counts were independent and recognized only the King as their liege-lord.

However, since the area was located inside the boundaries of greater Gelderland, they were gradually forced to recognize the Duke of Gelderland as their liege-lord.

Despite this, they maintained a certain level of independence through the so-called “Baanderheeren van Gelre”.

It is quite possible that all van den Bergs originate from this part of Gelderland.

Not much is known of the earlier history – some people believe that the van den Bergs belonged to the nobility in the Netherlands and that they even had imperial blood in their veins.

William IV, Count van den Berg (1537 – 1586) was married to Maria of Nassau, the eldest sister of William of Orange, Prince of the Netherlands, and he was the most senior of the Gelderland nobility.

Having occupied Den Briel he then conquered part of Gelderland and Overijssel with an army of 5000 men. He also tried to conquer Arnhem, Deventer and Utrecht. He even dispatched troops to Friesland to try and expel the Spanish.

Four of his sons, namely the Counts Herman, Frederik, Oswald and Hendrik, held senior military positions under the Spanish Crown.

The original Van den Berg in South Africa was Jakobus van Bergen (van den Berg) who arrived at the Cape of Good Hope in 1672 as a Cadet in the service of the Netherlands East Indies Company. He married Jacomina Caarteniers of Holland some 30 years later. The following information regarding his death was supplied by Johan Pottas:

Jacobus van den Berg was vermoor in die huis van Catharina Bombam en Robbert Jansz van Hoorn in 1714 deur Jan Adam Peugel, wat hom met ‘n mes ‘n dodelike steek toegedien het, teen die hals. Hy was werksaam by Robbert op die stadium, besig om vir Robbert skoene te maak. 

Op 28 Mei 1714 was Metje van Hoorn tuis op die dag toe Jan Peugel daar opdaag, hy het homself aan haar opgedring en haar probeer oorreed om te soen. Die ‘bijsit’ van Jacobus van den Berg, Aale [DR: Aeltie Cornelisz] (Jacomina Carteniers was klaarblyklik reeds oorlede) sê toe aan Peugel: ‘Laat die nonnie met vrede haar werk doen. ‘Peugel reageer op haar antwoord deur Aale teen die grond te gooi en haar te skop.

Jacobus probeer tussenbeide tree en Peugel druk hom agteroor teen teen ‘n stoel vas. Jacobus ruk homself los en gryp toe twee messe van sy werkbank af en sê aan Peugel dat hy na buite moes kom.

Tydens die geveg verloor Jacobus sy balans en hy word dodelik verwond. Terwyl Jacobus op die grond lê rig Peugel toe sy woede weereens op Aale deur haar te gryp en bo-op Jacobus te gooi. Hy skreeu toe vir haar: ‘Lê daar jou verdomde Hoer’.

Daar is ‘n inskrywing op 15 Mei 1714 in die ‘Generale Kassarekening’ van die kerkraad van Stellenbosch vir die begrafnis van ‘Jacobus van den Bergen’ vir f 6.

Op dieselfde dag is daar ook nog ‘n inskrywing vir f 3 vir die begrafnis van een van sy kinders.

In die hofsaak word die datum van die moord gemeld as 28 Mei 1714, so tussen die hofstukke en die inskrywing in die boeke van die Stellenboschse gemeente is daar ‘n twee weke verskil.

Jan Adam Peugel vlug en word skuldig bevind en gevonnis tot verbanning en dat sy eiendom gekonfiskeer word.

Inligting verskaf deur Johan Pottas per epos op 7 Maart  2013.”

Jacobus van den Berg was vermoor in die huis van Catharina Bombam en Robbert Jansz van Hoorn in 1714 deur Jan Adam Peugel, wat hom met ‘n mes ‘n dodelike steek toegedien het, teen die hals. Hy was werksaam by Robbert op die stadium, besig om vir Robbert skoene te maak.

 

Op 28 Mei 1714 was Metje van Hoorn tuis op die dag toe Jan Peugel daar opdaag, hy het homself aan haar opgedring en haar probeer oorreed om te soen. Die ‘bijsit’ van Jacobus van den Berg, Aale [DR: Aeltie Cornelisz] (Jacomina Carteniers was klaarblyklik reeds oorlede) sê toe aan Peugel: ‘Laat die nonnie met vrede haar werk doen. ‘Peugel reageer op haar antwoord deur Aale teen die grond te gooi en haar te skop.

Jacobus probeer tussenbeide tree en Peugel druk hom agteroor teen teen ‘n stoel vas. Jacobus ruk homself los en gryp toe twee messe van sy werkbank af en sê aan Peugel dat hy na buite moes kom.


Tydens die geveg verloor Jacobus sy balans en hy word dodelik verwond. 
Terwyl Jacobus op die grond lê rig Peugel toe sy woede weereens op Aale deur haar te gryp en bo-op Jacobus te gooi. Hy skreeu toe vir haar: ‘Lê daar jou verdomde Hoer’.

Daar is ‘n inskrywing op 15 Mei 1714 in die ‘Generale Kassarekening’ van die kerkraad van Stellenbosch vir die begrafnis van ‘Jacobus van den Bergen’ vir f 6.

Op dieselfde dag is daar ook nog ‘n inskrywing vir f 3 vir die begrafnis van een van sy kinders.

In die hofsaak word die datum van die moord gemeld as 28 Mei 1714, so tussen die hofstukke en die inskrywing in die boeke van die Stellenboschse gemeente is daar ‘n twee weke verskil.

Jan Adam Peugel vlug en word skuldig bevind en gevonnis tot verbanning en dat sy eiendom gekonfiskeer word.

Inligting verskaf deur Johan Pottas per epos op 7 Maart  2013.”

Jakobus van den Berg has many descendants In South Africa.  Some are mentioned in history books e.g.

  • A J. van den Berg and his wife and four children were murdered at Bloukrans, Natal.
  • Berend, Pieter en Pieter van den Berg (jnr.) were murdered with Piet Retief.
  • Hendrik van den Berg was present at the battle of Blood River.

The foregoing information has been translated from a letter to my father from his cousin IJ van den Berg in 1945. I cannot vouch for the accuracy of the facts.